‘De Toon van naast de bühne laten zien’

‘De Toon van naast de bühne laten zien’

Herman Van Hove, vriend en manager van Toon Hermans in diens laatste jaren, speelt een theatervoorstelling over de grote kleinkunstenaar.

Het verhaal van Herman Van Hove gaat niet over de Toon Hermans die iedereen kent. ,,De Toon van de bühne: dat verhaal hoef ik niet te vertellen, die heeft iederen gezien. Het gaat over Toon in de coulissen, Toon aan de keukentafel. Daar gebeurde alles tenslotte, daar werd alles besproken en bedisseld.”

Wie denkt dat Van Hove ,,de moppen van Toon” gaat vertellen, komt derhalve bedrogen uit. ,,Toon had om te beginnen geen moppen, dat waren conferences. En wie dat poogt na te doen, pleegt zelfmoord. Dus ik vertel over de andere Toon, de Toon van naast de bühne.”

Herman Van Hove (73) is een lichtelijk bourgondisch ogende Antwerpenaar, die Toon Hermans van nabij meemaakte in zijn laatste jaren. Op deze maandag is hij speciaal naar Leeuwarden gekomen om eens te kijken hoe het Koepeltheater erbij ligt, een voormalige kerk. ,,Toch een contrast met Carré”, zegt hij. ,,We spelen overal.”

Hij leerde Toon Hermans pas kennen toen diens vrouw Rietje al overleden was. ,,Toen was hij niet meer de losbol van toen hij veertig was. In die tijd liep hij tijdens het slotapplaus van de bühne af – stond er aan beide kanten een glas whisky klaar. Bij zijn laatste show, die ik voor hem mocht maken, was die vervangen door een paar glazen lauwe thee.”

Ja, die keukentafel van Toon Hermans. Van Hove heeft er vaak genoeg aan gezeten. ,,Dan moest er weer iets besproken worden over de voorstelling. Maar hij had dan wel weer een nieuw liedje klaar, of ook wel tien. Daar luisterden we dan naar. En dan was er altijd de lunch. Makreel, haring, tomaat. En bij elk onderdeel zei hij waar dat goed voor was. En dan werd hij filosofisch, over tal van zaken.”

Mensen denken wel eens dat een komiek de hele dag door grappen maakt, zegt hij, maar nee. ,,Toons broer had het goed gezien, toen hij zei dat Toon het drama in de mens heeft gezien. Daar komt zijn humor vandaan.”

Herman Van Hove de manager had genoeg te stellen met Toon Hermans de kunstenaar. ,,Hij was heel moeilijk, daar had hij een reputatie in. Theatertechnici namen vrij als hij kwam spelen. Hij was vooral moeilijk voor zichzelf, en hij verwachtte ook het hoogste van zijn mensen. Maar ik vind: als je de pianist wil zijn van de grootste artiest van Nederland, zorg dan ook dat je de beste pianist bent.”

Naast zijn uitgeverij ,,voor droevige dingen als fiscaliteit en sociale wetgeving” deed Van Hove in het weekend het geluid voor artiesten als Toots Thielemans. Hij werkte drie jaar aan een boek met kunst van Hermans. ,,Een heel gedoe, we hebben veertien ontwerpen voor het omslag gemaakt. Liet ik per ongeluk het allereerste ontwerp uit mijn valiesje vallen. Verdomme, dat is mooi, zei hij. Maar toen werd het toch weer een ander.”

Vervolgens werd hij bijna ongemerkt tot manager van de grote kleinkunstenaar gebombardeerd. Waarbij hij opnieuw geconfronteerd werd met ’s mans perfectionisme. ,,Dat is een heel zacht woord, hij was maniakaal met zijn werk bezig. Voor die laatste voorstelling van hem, met een stuk of twaalf liedjes erin, hebben we drie maanden lang vijf dagen per week gerepeteerd. Van de 88 keer dat we die voorstelling gespeeld hebben, heeft hij me 70 dagen gebeld, dat het toch weer anders moest, dat er een liedje uit moest en eentje erbij, dat iedereen een uur eerder moest komen.”

Ook in zijn conferences kon het aankomen op een zin, een woord, een accent. In zijn laatste programma vertelde Hermans over een tante met een nogal forse neus, die de kleine Toon in de wieg bewonderde. ,,Dan zei hij: ‘En dan dacht ik dat ik een banaan kreeg.’ Maar op een keer zei hij: ‘Ik dacht, ik krijg een banaan.’ Die zaal ging plat. Dat vertelde ik hem en hij zei: ‘Voor dat soort dingen mag je me om drie uur ’s nachts wakker maken, daar heb ik wat aan.’ En zo bleef het.”

In de voorstelling In de schaduw van Toon Hermans haalt Van Hove allerlei herinneringen op aan zijn tijd met Toon. De jonge zangeres Lissa Meyvis, dochter van zijn vriendin, zingt Hermans’ liedjes. ,,We willen de mensen een warme avond geven. Net als Toon.”

Morgen, Koepeltheater Leeuwarden

bron: Leeuwarder Courant 30-11-2017 – cultuur – Jacob Haagsma

Bestel tickets: https://goo.gl/qEL1sZ